Accueil

Konsèvatè lévé mouch wouj toupatou

Hughes Bartéléry
Konsèvatè lévé mouch wouj toupatou

    Dépi yonn-dé lanné nou ka rimatjé an chanjman adan konpowtasion politisien sé gran péyi a. Toupatou oliwon latè ladwet konsèvatè ka pran pié tibren toupatou é yo sé di yo anvi pran an rivanch.

   Tout moun té konprann épi éleksion Obama neg té ké anfen touvé an plas nòmal adan tout péyi, ki rasis té ké pran lavol, disparet té ké pran yo tout, ki yo té ké asepté épi plis fasilité tousa ki pa kon yo, oben tousa ki étranjé. Men awa... sé pawol- la ki té long.  Yo té ka ritienn toubannman kolè-yo. Lè rinouvelman eleksion rivé Zétazini, yo ladjé kò yo épi yo mété an moun ki pa jenmen séré i té an moun ki pa enmen Neg, an moun ki pa enmen étranjé, ki lé menm mété an miray asou tout londjè fwontiè Meksik pou pies meksitjen van sé mennen-vini pa janmen janbé pak : Donald Trump ki non'y. Atjeiman, sé li yonn ka mennen-bak san pèsonn pou jennen'y, ni koré'y adan balan'y, é i pa paré pou ba pèsonn an ti moso pouvwa. I lé mennen toupatou ek tout koté.

   Dènié ekzanp, sé lè fok té nonmen an nouvo jij Lakousiprèm. Trump té lé nonmen Kavanaugh an jij ki té ka pran madanm pou sèpiyè, ében i nonmen Kavanaugh magré tousa Christine Blasey Ford, viktim Jij-la fè pou démontré movezté'y ek pwenté dwet anlè tousa i té fè'y. Trump nonmen'y kanmenm ek i di sé péyé yo péyé malérez-la pou di bagay ki pa vré. I ka fè menm mové bwi kouri asou tout péyi ki pa sé ni menm politik ki'y.

   Man pa sav si sé tan-an ki lé sa, men yonn apré lot tout sé péyi-a ka mété  dirijan ki pa ka séré yo rayi neg, yo rayi étranjé, yo rayi tout moun ki pa kon yo. Kivédi pres tout péyi ka pasé adwet tout. La Risi té za ni Poutine ki ka mennen  péyi'y kon i lé, san pèsonn pou jennen'y. Atjelman nou ni Erdogan ki pa manchot adan péyi'y La Tirki. I ka mété tousa ki kont li lajol. Dot péyi lé pran menm larel-la pou nonmen dirijan ka fè tout moun pè. Ni ki za pran pouvwa-a é pa lé patajé an miyet épi pèsonn, kon, Rodrigo Duterten, Prézidan lé Filipin, XI Jinping prézidan chinwa, Kim Fong-Un prézidan Koré, Viktor Orban Prézidan La Ongri, oben Jaroslaw Kaczynski Prézidan La Pologn. Ni dot ka vini, toujou adan menm larel-la kon Matteo Salvini nonm fò L'Itali ki pa ka séré i lé jété tout migran an lanmè. Épi ni an dènié ki rivé, é taa pèsonn pa té ka atann li, sé Jair Bolsonaro adan péyi Brézil ki paré pou raché-koupé tousa ki pa blan. Man pa ka menm palé di L'Afrik, ki ni ayen ki majò, di gré oben di fos, ka mennen.

   Sé rasis-la ka santi yo fò, yo pa pè ayen ankò. Tout moun wè sa ki rivé sé jou pasé a adan an aviyon. An boug san pies konpasion pou an vié madanm asiz bò'y, ladjé an mes-rayi anlè'y épi raj, pres ba'y kou, pas toubannman malérez-la té nwè. Yo pa mandé misié ni pé la, ni alé asiz anlot koté, sé madanm-lan yo fè sòti la. Yo dwet té pè boug-la, oben yo tout rasis adan Konpangni tala. La nou ka alé épi sa ? Ki jou yo ké konprann sé pa koulè lapo ki potalan (important) dan lavi.  

    Sé moun-lan pòkò rimatjé ki ni neg atjelman toupatou, adan tout péyi, é ki yo lé ki yo pa lé, ké ni anmizi-anmizi titak plis chak jou ka vini, yo pé ké jenmen chanjé sa. Dan yonn-dé tan, tout moun ké mélanjé sé lamondializasion ki lé sa, é nou tout ké fini pa ni menm koulè-a.  Alos poutji yo pa lé anni pran lavi-a kon i ka vini a, an lavi san « ras », éti yonn ka respekté lot, éti yonn sé frè lot... 

Pages